ਜਦੋਂ ਜੱਟ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਅਤੇ ‘ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ’ ਜਿਹੇ ਸੂਫ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਅੰਦਰਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਬਾਹਰ ਕਢਵਾਈ —- 9 ਜੂਨ 1716 ਨੂੰ ਹੋਈ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਪੱਖੋਂ ਵੱਡੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਨੌ-ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। 24 …

ਜਦੋਂ ਭਾਜਪਾ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਬੈਰਾਗੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਬੈਰਾਗ ਛੱਡਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੰਦਾ ਕਿਹਾ, ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਲਈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਂ …

ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਜੱਟ-ਜੱਟੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੇਖੋ — ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੱਟਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦੋ ਦਾਨਸ਼ਮੰਦ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੱਟਾਂ ਅਤੇ ਜੱਟੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ-ਗਾਏ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਜੱਟਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫਰਤ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ ਰੋਲ਼ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। …

ਜੱਟਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਹੱਡਬੀਤੀ — ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾਂਡੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਮਜਬੀਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਰਵਿਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ। ਮੇਰੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਇਹ ਫੋਟੋਆਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਘੁਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । …

ਜੱਟਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਤੀਜੀ ਹੱਡਬੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਅਰਥ — ਸਾਡੇ ਲਾਗਲਾ ਪਿੰਡ ਰੂੜਕੇ ਕਲਾਂ ਹੈ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮਿਸਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰ ਮਕਾਨ ਉਸਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਿਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪ ਵਧੀਆ ਮਿਸਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਿਚ ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸਫ਼ਾਈ …

ਕੀ ਜਾਤ-ਗੋਤ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ – ਭਾਗ ਦੂਜਾ — ਇਸ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਆਪਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤ ਅਧਾਰਿਤ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵਿਚ ਜੱਟਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ …

ਕੀ ਜਾਤ-ਗੋਤ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਖਿਲਾਫ ਹਨ – ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ — ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਪਿੱਛੇ ਗੋਤ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੱਟਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਠਿੱਠ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਤੀ ਹਾਉਮੈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿੱਖ ਫਿਲਾਸਫੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗਲਤ …

ਕੀ ਜਾਤ-ਗੋਤ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਨ – ਭਾਗ ਤੀਜਾ — ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਆਪਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜਾਤੀ ਇਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਾਂ ਸ਼੍ਰੈਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਾਤ ਨਸਲ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਸਾਂਭਕੇ ਰਖਦੀ ਹੈ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਗੋਤ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਹੈ ਜਿਸ …

’Not a single project that I can think of has been completed on time’: Air Chief Marshal AP Singh ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਲਿਆ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦਸਵੰਧ ਮੰਗਿਆ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦਸਵੰਧ ਮੰਗਿਆ ’Not a single …

+ ਜੰਗ ਹਿੰਦ-ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਸਾਡੇ ਤਖਤ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਏ। +ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਲਿਖ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ 84। +ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੋ ਦੀਆ ਜੋ ਭਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ   ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ 1984 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ।ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ ਨੂੰ …