Ceuta Migrant Crisis: Thousands Cross From Morocco Into Spain as EU Raises Alarm
Crisis migratoria en Ceuta: Miles de personas cruzan desde Marruecos mientras la UE expresa su preocupación
Ceuta Migrant Crisis: ਮੋਰੱਕੋ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ—
ਕੀ Ceuta ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੜ ਭੜਕਿਆ ਸਪੇਨ-ਮੋਰੱਕੋ ਵਿਵਾਦ?
ਮੋਰੱਕੋ ਤੋਂ ਸਪੇਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਕੇ ਪੁੱਜੇ 60,000 ਪਰਵਾਸੀ;
ਕਈ ਸਾਈਕਲ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਕ ਲਿਆਏ, 34 ਦੀ ਮੌਤ
ਸਪੇਨੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ ਵਿਚ ਹਫੜਾ ਦਫੜੀ ਮਚੀ; ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਲਾਈ
Morocco Migration Surge: ਮੋਰੋਕੋ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਲਗਪਗ 60,000 ਪਰਵਾਸੀ ਸਪੇਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ ਵਿੱਚ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 34 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਵਾਸੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਤੈਰ ਕੇ ਸਿਉਟਾ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ।
ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ ਰਚਿਦ ਸਬੀਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਰਾਜਲ ਬੀਚ ਦੀ ਵਾੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮਚੀ ਭਗਦੜ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਸਿਉਟਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੁਆਨ ਜੀਸਸ ਵਿਵਾਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 70 ਫੀਸਦੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਉਟਾ ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ ਹੈ।
Morocco Migration Surge: ਮੋਰੋਕੋ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਲਗਪਗ 60,000 ਪਰਵਾਸੀ ਸਪੇਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ ਵਿੱਚ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 34 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਵਾਸੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਤੈਰ ਕੇ ਸਿਉਟਾ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ।
ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਆਗੂ ਰਚਿਦ ਸਬੀਹੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਰਾਜਲ ਬੀਚ ਦੀ ਵਾੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮਚੀ ਭਗਦੜ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਗਏ।
People waddle through water to enter Spain, and in the background people who just entered Spain return back to Morocco, amid mass crossings of migrants on foot and by sea from Morocco into Spanish territory, in Ceuta, Spain, July 31, 2026. REUTERS/Jon Nazca REFILE – CHANGES SLUG
ਇਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 34 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਚਿਦ ਸਬੀਹੀ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਪੇਨੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ (Ceuta) ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ: ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਤੱਟ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੋਰੋਕੋ (Morocco) ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਛਾਣ: ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸ਼ਹਿਰ (Autonomous city) ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ
ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀਸਸ ਵਿਵਾਸ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਡਰਿਡ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਭੇਜਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Ceuta ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Ceuta ਦੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
30 ਅਤੇ 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੌਰਾਨ ਮੋਰੱਕੋ ਵੱਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਕੇ, Tarajal ਬਰੇਕਵਾਟਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ Ceuta ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ?
ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 49,000 ਲੋਕ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ Ceuta ਪਹੁੰਚੇ। Ceuta ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ Juan Jesús Vivas ਨੇ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 60,000 ਦੱਸੀ—ਜੋ ਇਸ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਕਰੀਬ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮੋਰੱਕਨ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ, ਪਰ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮੋਰੱਕੋ ਵਾਪਸ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਮੋਰੱਕਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।
ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ, ਡੁੱਬਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਗੇਟਾਂ ਨੇੜੇ ਭਗਦੜ ਕਾਰਨ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ।
ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਸਮੇਂ ਜਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 34, 41 ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 57 ਤੱਕ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਅੰਤਿਮ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਾ ਹਾਲੇ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਕਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵੀ ਹੈ।
ਸਪੇਨ ਨੇ ਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ?
Ceuta ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ, ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।
ਸਪੇਨ ਨੇ Ceuta ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ Guardia Civil, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਦਸਤੇ ਭੇਜੇ। ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ Ceuta ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਮੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Pedro Sánchez ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Pedro Sánchez ਨੇ Ceuta ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸ ਸਮੂਹਿਕ ਦਾਖ਼ਲੇ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੀ “ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ” ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ “ਹਮਲਾ” ਦੱਸਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਿਰੋਹਾਂ ’ਤੇ ਲਾਇਆ। Sánchez ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਰੋਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇਹ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਈ ਕਿ ਸਪੇਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ Ceuta ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚਾਏ ਜਾਂ ਸਪੇਨੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪਛਾਣ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਧੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
Sánchez ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਜਾਰੀ ਹੈ। Euronews
ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ Ursula von der Leyen ਨੇ Ceuta ਤੋਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ “ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ” ਦੱਸਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ EU ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਦਾਖ਼ਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
EU Migration Commissioner Magnus Brunner ਨੇ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ EU ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੁਖ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ, ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
EU Ceuta ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਰਹੱਦ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। EU ਨੇ ਮੋਰੱਕੋ ਦੇ Ceuta ਉੱਤੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਜਰਮਨ ਚਾਂਸਲਰ Friedrich Merz ਨੇ ਮੋਰੱਕੋ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇਟਲੀ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨਾਲ Schengen ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਸਰਹੱਦੀ ਜਾਂਚ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਚੁੱਕੀ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ।
ਪਰ ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸਪੇਨ ਨੂੰ Schengen ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਅਜਿਹਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਧਮਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸਥਾਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਹੱਦੀ ਜਾਂਚ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ Schengen ਵਿੱਚੋਂ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Ceuta ਕਿਸਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ?
ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਵਾਲ ਹੈ।
Ceuta ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤੱਟ ’ਤੇ, Gibraltar Strait ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦ ਹੈ।
1415 ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੇ Ceuta ਉੱਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਤਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਮਗਰੋਂ Ceuta ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। 1668 ਦੀ Treaty of Lisbon ਅਧੀਨ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨੇ Ceuta ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਸਪੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸਪੇਨ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਕਾਲੋਨੀ ਨਹੀਂ। Ceuta ਦੇ ਲੋਕ ਸਪੇਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ, ਸਪੇਨੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ Autonomous City ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਮੋਰੱਕੋ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਮੋਰੱਕੋ Ceuta ਅਤੇ Melilla ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮੋਰੱਕੋ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਰਹਿ ਗਏ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੋਰੱਕੋ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮੋਰੱਕੋ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਈ ਵਾਰ Gibraltar ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਸਪੇਨ Gibraltar ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਰੱਕੋ Ceuta ਅਤੇ Melilla ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪੇਨ ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਪੇਨ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਸਪੇਨ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਕਾਲੋਨੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ Ceuta ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠਲਾ ਇਲਾਕਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਰੱਕੋ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ EU ਜਾਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲੋਂ ਮੋਰੱਕੋ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਕੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਰਹੱਦ ਖੋਲ੍ਹੀ?
ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਸਪੇਨ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ ਅਪਰਾਧਿਕ ਤਸਕਰ ਗਿਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਫੈਲੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੋਰੱਕੋ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਰਹੱਦ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਮਈ 2021 ਦੇ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਪੇਨ ਵੱਲੋਂ Western Sahara ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ-ਪੱਖੀ Polisario Front ਦੇ ਆਗੂ Brahim Ghali ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਰੱਕੋ ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਢਿੱਲੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 8,000 ਤੋਂ 10,000 ਲੋਕ Ceuta ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
2026 ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਘਟਨਾ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਸ ਲਈ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਤੱਥ ਦੀ ਬਜਾਏ “ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸਵਾਲ” ਜਾਂ “ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ੱਕ” ਕਹਿਣਾ ਸਹੀ ਰਹੇਗਾ।
ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਅੰਤ
Ceuta ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਸਪੇਨ-ਮੋਰੱਕੋ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ Ceuta ਉੱਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਵਾਦ—ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਪੇਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਉਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਮੋਰੱਕੋ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਲਾਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ Ceuta ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਅਤੇ EU ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਰਹੱਦ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਰਹਿਣਗੇ ਕਿ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਸੰਕਟ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਮੋਰੱਕੋ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ।
ਸਪੇਨੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ ਤੋਂ 25,000 ਪਰਵਾਸੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੋਰੋਕੋ ਪਰਤੇ: ਸਪੇਨ ਸਰਕਾਰ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 50,000 ਪਰਵਾਸੀ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਸਿਉਟਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਵਾਸੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੋਰੋਕੋ ਪਰਤ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਆਮਦ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਰੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੰਕਟ ਨੇ ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਮੋਰੋਕੋ ਦਰਮਿਆਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿਉਟਾ ਅਤੇ ਮੇਲਿਲਾ ਜੋ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਦੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਅਫਰੀਕੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਰਸਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਪੇਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲਾਤ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
Ceuta ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਸਪੇਨ ਦਾ ਇੱਕ autonomous city, ਯਾਨੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। Ceuta ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਸਿੱਧੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। Ceuta ਅਤੇ Melilla ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਕੇਵਲ ਦੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਹਨ।
30 ਅਤੇ 31 ਜੁਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮੋਰੱਕੋ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ Ceuta ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਲੋਕ Tarajal ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਤੈਰ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦਕਿ ਕਈਆਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਵਾੜ ਅਤੇ ਚੌਕੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਸਪੇਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਲਗਭਗ 49,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਦਿੱਤਾ। Ceuta ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 60,000 ਦੱਸੀ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ Ceuta ਦੀ ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਕਰੀਬ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੋਰੱਕੋ ਵਾਸੀ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਭਗਦੜ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖਰੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 34 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 57 ਤੱਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਸਪੇਨ ਨੇ ਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ?
Ceuta ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ migrant reception centres ਅਤੇ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਕੇਂਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਪੇਨ ਨੇ Guardia Civil ਅਤੇ Policía Nacional ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨ, ਵਾਧੂ ਪੁਲਿਸ, ਗੋਤਾਖੋਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੀਮਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ, ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਣੀ ਪਈ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੋਰੱਕੋ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਪੇਨ ਅਤੇ ਮੋਰੱਕੋ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਤਾਲਮੇਲ ਕੀਤਾ।
Pedro Sánchez ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਸਪੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Pedro Sánchez ਨੇ Ceuta ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੂਹਿਕ ਦਾਖ਼ਲੇ ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦੀ “territorial integrity ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ” ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ “ਹਮਲਾ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ human-trafficking ਅਤੇ migrant-smuggling ਗਿਰੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ। Sánchez ਮੁਤਾਬਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਿਰੋਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਈ ਕਿ ਸਪੇਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Ceuta ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ Ceuta ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਾਂ ਬਚਾਏ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ asylum claim ਸੁਣੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਧੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
Sánchez ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਰੱਕੋ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
European Commission ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ Ursula von der Leyen ਨੇ Ceuta ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ “ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ” ਦੱਸਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ EU ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ crossings ਰੋਕਣ, ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
EU ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ migration partner ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ Morocco–EU cooperation ਰਾਹੀਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ Ceuta ਨੂੰ ਮੋਰੱਕੋ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਪੇਨ ਅਤੇ EU ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਯੂਰਪ ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ?
ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰੁਖ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਮੋਰੱਕੋ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਏ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੀ migration policy ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ Schengen ਸਰਹੱਦਾਂ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰ “EU ਨੇ ਸਪੇਨ ਨੂੰ Schengen ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ” ਜਾਂ “ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਸਰਹੱਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ” ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਇਹ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੀ—EU ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਾਂਝਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ।
Ceuta ਕਿਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ?
ਇਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਵਾਲ ਹੈ।
Ceuta ਉੱਤੇ 1415 ਵਿੱਚ Portugal ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1580 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਪੇਨੀ ਰਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਅਤੇ 1668 ਦੀ Treaty of Lisbon ਰਾਹੀਂ Portugal ਨੇ Ceuta ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਮੋਰੱਕੋ 1956 ਵਿੱਚ France ਅਤੇ Spain ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ। Morocco ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਅਤੇ Melilla ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੋਰੱਕੋ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਮੋਰੱਕੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ “ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕੇ” ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ sovereignty ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਪੇਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਅਤੇ Melilla ਕੋਈ colonies ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਪੇਨ ਦੇ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਪੇਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ, ਸਪੇਨੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ Spanish Constitution ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। Associated Press—Ceuta background
ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵੀ ਅਮਲੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ Ceuta ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ EU ਦੀ external border ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ Ceuta ਦੀ sovereignty ਮੋਰੱਕੋ ਨੂੰ ਦੇਣ ਬਾਰੇ EU ਦੀ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀ।
ਕੀ ਮੋਰੱਕੋ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਰਹੱਦ ਖੋਲ੍ਹੀ?
ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਇਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਮੋਰੱਕੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ migration ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। Moroccan security forces ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਪਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ 2021 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ Western Sahara ਦੇ ਮਸਲੇ ਕਾਰਨ Spain ਅਤੇ Morocco ਵਿਚਾਲੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ Ceuta ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ migration ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ Spain ਉੱਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ 2026 ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਮੋਰੱਕੋ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਕਹਿਣ ਲਈ ਹਾਲੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ “ਦੋਸ਼” ਜਾਂ “ਸ਼ੱਕ” ਵਜੋਂ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਾਬਤ ਤੱਥ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ।
Ceuta ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਕੇਵਲ illegal migration ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ, asylum ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, Spain–Morocco relations, Western Sahara ਅਤੇ Ceuta ਦੀ sovereignty ਵਰਗੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
Spain ਅਤੇ European Union ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੁਖ ਹੈ ਕਿ Ceuta ਸਪੇਨ ਅਤੇ EU ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। Morocco ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨ ਦੀ sovereignty ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
Punjab Spectrum