Punjab Spectrum
Related Articles
West Asia crisis: ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਹੋਣਗੇ ਹਮਲੇ: ਇਰਾਨ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਛੇੜੀ ਗਈ ਜੰਗ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਪੀਟ ਹੇਗਸੇਥ ਨੇ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸ ਇਰਾਨੀ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ (Gulf region) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਈ ਮਾਲ (Cargo) ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁਜਤਬਾ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬੀ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ’ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦਰਮਿਆਨ ਇਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਅੱਜ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਰਾਨ ਦੀ ‘ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਮਾਰਟਾਇਰਸ ਐਂਡ ਵੈਟਰਨਜ਼ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1,045 ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।
ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨ ਦੇ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੀ ‘ਅਸੈਂਬਲੀ ਆਫ਼ ਐਕਸਪਰਟਸ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਇਸ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕੇ।
ਮੁਜਤਬਾ ਲਈ ਅਗਲਾ ਆਗੂ ਬਣਨਾ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ 1979 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਮੁਜਤਬਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦ ਜਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀ ਸੀਨੀਅਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਬਣੇਗਾ, ਉਸ ਕੋਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨੇਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ,ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਜੰਗ ਦੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ,ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 800 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰਿਆ ਸੀ।
ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿਹਰਾਨ ਅਤੇ ਲਿਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕੇ ਸੁਣੇ ਗਏ,ਜਿੱਥੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੌਂਸਲੇਟ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਹੋਏ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਹਨ,ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ 11 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਜੰਗ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸਰੂਪ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਈ ਉਦੇਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ,ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ,ਉਸਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਕਰਨਾ,ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਕਿ ਉਹ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੇ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੇਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ,ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਸਨ ਬਦਲਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰੈੱਡ ਕ੍ਰੀਸੈਂਟ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 787 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ 50 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹਾਕਾਨ ਫਿਦਾਨ ਨੇ ਖਾੜੀ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੁਕਸਦਾਰ ਰਣਨੀਤੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ’ਤੇ ਹੋਣਗੇ ਹਮਲੇ: ਇਰਾਨ
ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਨੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਾਂਡਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ (Gulf region) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਲਈ ਮਾਲ (Cargo) ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।